Peruaanse ooievaar

Een Peruaanse ooievaar of Peruviaanse ooievaar (Ciconia abusici) ook bekend als de Chan Chan demoon is een wilde vogel uit de familie van ooievaars (Ciconiidae) uit de orde van ooievaarachtigen (orde Ciconiiformes). Als carnivoor zijn ze erg gevaarlijk voor mensen, er zijn maar enkele gevallen bekend van mensen die een aanval van een Peruaanse ooievaar hebben overleefd. De beroemde historicus Pablo Incapablo is beroemd geworden nadat hij op 10-jarige leeftijd een Peruaanse ooievaarsaanval overleefde.

Leefwijze

Omdat de Peruaanse ooievaar een carnivoor is, zijn ze vaak geneigd om in grote groepen te jagen op dierlijke prooien, zoals vissen, amfibieeën, kleine zoogdieren en andere vogels. Onduidelijk is of de ooievaar bij voorkeur monogaam is of niet, wel toonde amateur bioloog Evert recentelijk al met zekerheid aan dat de Peruaanse ooievaar in staat is om een nest te bouwen.

Verspreiding

De Peruaanse ooievaar komt enkel voor in Peru. Zoölogen vragen zich al sinds het begin van de 20e eeuw af hoe het mogelijk is dat Peruaanse ooievaars in staat zijn om kennis te hebben over de landgrenzen van Peru, mogelijk is dit genetisch aangelegd. Een verslag van professor Swinkels van de Universiteit van München liet zien hoe in 1883, tijdens de Salpeteroorlog, soldaten uit Chili een bepaalde kuststrook in Peru veroverd hadden. In zijn verslag beschreef hij hoe de ooievaars echter wel in deze kuststrook verbleven, dat nu dus tijdelijk door Chili veroverd was en enkel de facto geen Peruaans grondgebied meer was. Toen op 20 oktober 1883, na de vredesonderhandelingen tussen Chili en Peru, het Tarapacá Departement de jure van Peru naar Chili ging, ontdekte professor Swinkels iets opvallends. De Peruaanse ooievaars, die van nature in grote aantallen voorkwamen in het Tarapacá Departement, vlogen nu massaal richting Peru. Een dag later was er in het departement, dat dus nu in handen was gekomen van buurland Chili, geen enkele Peruaanse ooievaar meer waargenomen. Sinds 1883 zijn er geen gevallen meer bekend van een verandering van de landsgrenzen van Peru, waardoor een modern onderzoek naar de verspreiding van de Peruaanse ooievaar bemoeilijkt wordt.

Kenmerken

Omdat de Peruaanse ooievaar een gevaarlijke en vooral aggresieve vogel is, zijn er maar enkele beschrijvingen van bekend. Men schat dat de ooievaar tussen de 1,3 en 5,6 meter groot kan worden, als gemeten wordt vanaf de bek tot de staart. De spanwijdte van de vleugels zou dan zo'n maximaal 3 meter breed moeten zijn, waardoor het gewicht van de vleugels door zoölogen geschat wordt op 5 kilo. Zoals alle ooievaars hebben ook Peruaanse ooievaars poten en een lange, puntige snavel op hun kop. Onduidelijk is of er een verschil is van grote tussen mannelijke en vrouwelijke Peruaanse ooievaars. Er zijn namelijk alleen Peruaanse ooievaars gezien die zwart en wit zijn, van andere soorten ooievaars is bekend dat de kleur kan verschillen aan de hand van het geslacht.

Jacht

Al sinds de Spanjaarden hun eerste voet hebben gezet in Peru, is er door de mensheid geprobeerd om op de Peruaanse ooievaar te jagen. Tot op heden is het echter niet gelukt om de ooievaars dodelijk te treffen, noch zijn ze ooit door de mensen gevangen. In 2016 werd door de BBC een achtendertigdelige serie uitgezonden getiteld Storkhunt waarin de professionele wilderenisjager Cato 250 dagen lang in Peru verblijft in een poging om een Peruaanse ooievaar te doden. Halverwege de serie weet hij op sluwe wijze inderdaad een vogel te doden die sterk leek op een Peruaanse ooievaar. Door velen werd dit gezien als een zeer heldhaftige actie, omdat er nu meer onderzoek naar de vogel gedaan kon worden. President Obama van de Verenigde Staten stelde zelfs voor om Cato de Nobelprijs te geven voor de Vrede. Een maand later constateerden onderzoekers echter dat de vogel die hij dood had geschoten geen Peruaanse ooievaar was, maar een normale ooievaar. Dit leidde tot veel teleurstelling bij de Peruaanse bevolking, die hoopten dat zij eindelijk van hun nationale plaag verlost zouden zijn.

Trivia


 * De Peruaanse ooievaar wordt door de Nobelprijswinnaar voor de Literatuur 2015, Screensaver, ook aangehaald in zijn werk de Kronieken van Super Ginger.
 * Volgens bioloog Evert zouden deze ooievaars een significante rol hebben gespeeld bij het uitbreken van de Zwarte Dood.
 * Zoals vanouds de normale ooievaar gebruikt wordt om kinderen uit te leggen hoe baby's gemaakt worden, wordt de Peruaanse ooeivaar gebruikt om kinderen uit te leggen hoe gehandicapte baby's gemaakt worden.